لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

در نظام جهانی، موقعیت ژئوپلیتیکی، در قدرتمندی برای یک کشور حایز اهمیت است؛ و میتواند در ایجاد تحولات چشمگیر در یک کشور، نقش بارزی را بازی کند. امروزه یکی از عوامل مهم برای دستیابی به توسعه، نقش درامدی توریسم و جذب گردشگر درون کشورهاست که این مهم همواره در گرو داشتن فضای ملی و سرزمینی منسجم و شهرهایی با کارکرد بهینه است. موفقیت در زمینه توریسم، در گرو داشتن آثار تاریخی و دیدنی، شهرهای زیبا و توسعه یافته، مردمان با فرهنگ و دانش و آگاهی بالا، دولتمردان عاری از القای تفکرات شخصی، نظام برنامه ریزی کارامد و... است. در این میان شاید بتوان گفت که نقش شهرها در جذب گردشگر درجات بالاتری را داشته باشد. شهرهای مرزی به دلیل داشتن نقش امنیتی و دروزاه ورود کالا و انسان، میتوانند در جذب گردشگر، موفق عمل کنند. ایجاد بازارچه های مرزی، وجود رودخانه و عوامل طبیعی، وجود بناهای تاریخی مانند قلعه و یا نوع مرز در این گونه شهرها، از عوامل جذب توریسم به شمار می رود.این مقاله به روش توصیفی - تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای و جداول و سایت های اینترنتی، به دنبال بررسی نقش ژئوپلیتیکی و جایگاه شهرهای مرزی در جذب گردشگر است. سوال اصلی این مقاله این است که آیا شهرهای مرزی با استفاده از ژئوپلیتیک گردشگری میتوانند در جذب توریسم و توسعه گردشگری موفق باشند؟ و فرضیه مقاله این است که شهرهای مرزی با داشتن پتانسیل در جذب توریسم، و موقعیت ژئوپلیتکی که در یک کشور دارند، می توانند در توسعه و جذب توریسم، موفق باشند. نتایج نشان می دهد که موقعیت ژئوپلیتکی در جذب گردشگر و توسعه توریسم، قابلیت بالایی را دارد و شهرهای مرزی با توجه به موقعیت ژئوپلیتکی توانایی توسعه گردشگری و درامدزایی را برای کشورها دارند.

صنعت گردشگری به عنوان یک صنعت اشتغال زا تاثیر فراوانی در ابعاد سیاسی اقتصادی و اجتماعی کشورها خواهد داشت. چرا که به دنبال ایجاد اشتغال سرمایه های اقتصادی به حرکت افتاده و تقاضا برای ایجاد سفر شکل خواهد گرفت. در این راستا آنچه مهم به نظر می رسد امنیت گردشگران است اصولا تا امنیت برقرار نباشد، سفری شکل نخواهد گرفت. در واقع هر گاه در سطح جامعه جهانی بستر مناسب امنیت برقرار باشد افراد سفر کرده و بدنبال آن فعالیت های مربوط به گردشگری رونق می یابند اما در برخی از جوامع از جمله ایران فقدان زمینه های لازم برای اعتمادسازی بین دونهاد دولت و جامعه مانع جدی در برابر توسعه متوازن گردشگری شده است.

گردشگری نوین امروز به عنوان بزرگترین منبع تجارتی بین المللی یکی از مهمترین پدیده های اقتصادی و اجتماعی دنیای مدرن است که به عالی ترین ابزار درک بین المللی گریز از توسعه نیافتگی تبدیل گردیده و برقراری ارتباط میان مردم را از دورترین نقاط جهان میسر کرده است جهانگردی به عنوان یک صنعت دارای مزایایی است که توسعه آن در یک کشور مستعد به نفع افزایش ظرفیت کار درآمد ملی و بصورت ورود ارز خارجی و سرعت گردش پول قابل توجه است امنیت و گردشگری دو طرف تساوی یک معادله هستند که نسبتی مستقیم باهم دارند. در واقع همان طول که یکی از عوامل مهم توسعه گردشگری وجود امنیت است رونق گردشگری در یک منطقه و تردد گردشگران در یک مقصد می تواند موجب به وجود آمدن امنیت شود امنیت درصدر اولویت های جذب گردشگر است و گردشگر با تمامی مشکلات مقصد سفر خویش می تواند خود را وفق دهد اما هرگز راضی نمی شود به منطقه ای سفر کند که در آن امنیت برقرار نباشد.

کشور ایران دارای قابلیت ها و استعدادهای فراوانی جهت گردشگری است که باعث شده ایران به عنوان پنجمین کشور دارای تنوع طبیعی در جهان شناخته شود. اما متاسفانه با وجود جاذبه های بسیار، این کشور در جذب گردشگر و توریسم با چالش ها و معضلات بسیاری روبرو است. حل این مساله نیازمند بررسی پتانسیل ها و محدودیتهای توسعه گردشگری و تلاش جهت رفع محدودیتها را طلب می کند. بر همین اساس این تحقیق با هدف توجه به چشم اندازهای گردشگری شهر مرزی درگز، به دنبال شناسایی نقاط قوت و ضعف و همچنین فرصت ها و موانع گردشگری در این شهرستان با استفاده از مدل SWOT می باشد که با استفاده از روش های توصیفی و تحلیلی و مطالعات میدانی به بررسی چشم اندازهای بکر و جذاب شهر مرزی درگز پرداخته شده است. نتایج تحقیق گویای آن است که این شهرستان توانایی تبدیل شدن به یکی از قطب های گردشگری را دارا می باشد که رسیدن به این هدف نیازمند تقویت مدیریت جهت ارتقاء جاذبه های گردشگری و معرفی منطقه و تقویت زیر ساخت ها می باشد.

مناطق مرزی کشور به دلیل کمبود امکانات و عدم سرمایه گذاری مناسب همواره از نقاط محروم کشور محسوب می شوند، بررسی های انجام شده نشان می دهد پدیده هایی چون قاچاق سوخت و کالا، موادمخدر شرارت و کشیده شدن ساکنان نواحی مرزی به فعالیت های غیرقانونی ناشی از فقر و بیکاری و کمبود امکاناتی است. شهر میرجاوه دارای دهستانهای تمین لادیز و ریگ ملک یکی از مناطق مهم گردشگری استان سیستان و بلوچستان به شمار می رود. منطقه مرزی میرجاوه در توسعه گردشگری استان سیستان و بلوچستان به لحاظ جایگاه ویژه ای داشته باشد وجود اماکن باستانی و تاریخی همچون قبرستان هفتادملا معماری صخره ای تمین قلعه ها و تپه های تاریخی تمین و لادیز ساختمان اداره پست قدیم میرجاوه مناظر طبیعی همچون کوه تفتان غارلادیز رودخانه های فراوان و سرسبزیها انواع درختان و پوشش گیاهی دامنه های تفتان آبشارها و چشمه های آبگرم و آبمعدنی منطقه ای مستعد برای ایجاد قطب گردشگری در استان سیستان وبلوچستان است که می تواند به عنوان منبع درآمدزایی برای منطقه و کشور قرار گیرد و از فقر و بیکاری مردم بکاهد.

امنیت و گردشگری، پارامترهای یک معادله هستند که نسبتی مستقیم با هم دارند. در واقع همان طور که یکی از عوامل مهم توسعه گردشگری وجود امنیت است، رونق گردشگری در یک منطقه و تردد گردشگران در یک مقصد، موجب به وجود آمدن امنیت می شود. افزایش شمار گردشگران موجب رونق گرفتن کسب و کار و افزایش درآمد شرکتها و موسساتی میشود که، در این عرصه فعالیت میکنند. توسعه گردشگری به ویژه در کشورهای کمتر توسعه یافته، عامل موثری برای مقابله با فقر است و موجب افزایش درآمد قشرهای مختلف، کاهش بیکاری و رونق اقتصادی و اجتماعی می شود. هدف پژوهش حاضر، شناخت میزان احساس امنیت و تعاملات مرزنشینان با گردشگران است. روش پژوهش این مقاله توصیفی- تحلیلی و نوع پژوهش کاربردی- نظری می باشد. برای جمع آوری داده ها از روش کتابخانه ای و میدانی استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که؛ بین احساس امنیت و گردشگری رابطه مستقیمی وجود دارد. به عبارتی ضریب رگرسیون احساس امنیت، حاکی از آن است که، به ازای یک واحد افزایش در احساس امنیت 0.569 واحد در تمایل به سفر مجدد گردشگران به نواحی مرزی افزایش وجود دارد.